Kat plast buiten de bak: oorzaken en stappenplan

Plast je kat opeens buiten de bak, dan is dat vervelend, maar zelden pure onwil. Er zit bijna altijd een reden achter. Die reden kan medisch zijn of te maken hebben met gedrag en stress. Belangrijk is om eerst een lichamelijke oorzaak uit te sluiten voordat je naar het gedrag kijkt.

Eerst naar de dierenarts

Een kat die plotseling op ongewenste plekken gaat plassen, hoort eerst naar de dierenarts voor een gezondheidscontrole. Aandoeningen zoals een blaasontsteking, een urineweginfectie, bloed in de urine of een verstopping van de plasbuis kunnen pijn en aandrang geven, waardoor je kat de bak niet meer haalt of de bak met pijn associeert. Een verstopte plasbuis, vooral bij katers, kan een spoedgeval zijn; stel een bezoek dus niet uit. Dit artikel vervangt geen diagnose; je dierenarts kan onderzoeken wat er speelt.

Plassen of sproeien?

Het helpt om te kijken hoe je kat het doet.

• Bij plassen zit de kat en laat een plas achter op een horizontaal vlak, zoals de vloer of een kleed.
• Bij sproeien staat de kat, trilt met de staart en spuit een kleine hoeveelheid urine tegen een verticaal vlak, zoals een deur of raam. Sproeien is vaak markeergedrag.

Mogelijke gedrags- en stressoorzaken

Is een medische oorzaak uitgesloten, dan kunnen deze dingen meespelen:

• Een vuile bak, de verkeerde vulling of een vervelende plek.
• Spanning door andere katten in huis of buurtkatten.
• Veranderingen zoals een verhuizing, verbouwing of een nieuwe routine.
• Angst of onzekerheid.

Stappenplan

• Laat eerst je kat medisch nakijken.
• Maak de bakken extra goed schoon en zorg voor genoeg bakken: het aantal katten plus een.
• Zet bakken op rustige, verspreide plekken, niet naast voer en water.
• Maak plasplekken grondig schoon met een geurloos middel, zodat de geur je kat niet opnieuw aantrekt.
• Beperk stress en houd de omgeving zo rustig en voorspelbaar mogelijk.

Blijven de klachten? Overleg opnieuw met je dierenarts of een gedragsdeskundige. Straf je kat nooit voor het plassen buiten de bak; straf vergroot de spanning en maakt het probleem meestal erger.