# Ontwormen bij hond en kat: hoe vaak, en waarom > Een ontwormmiddel beschermt niet vooruit, en wormen zie je meestal niet. Lees welke wormen er in Nederland toe doen, hoe vaak behandelen nodig is bij jouw dier, welk schema pups en kittens volgen en wanneer je je dierenarts belt. - Canonieke pagina: https://www.tailjournal.com/kennisbank/hond/parasieten/ontwormen-bij-hond-en-kat - Taal: nl-NL - Uitgever: TailJournal - Gepubliceerd: 2026-07-30 - Bijgewerkt: 2026-07-30 - Onderdeel van: [Teken & vlooien](https://www.tailjournal.com/kennisbank/hond/parasieten) Wormen zijn parasieten die in de darmen van je hond of kat kunnen leven. Je ziet ze meestal niet, je dier merkt er vaak weinig van, en juist daarom hoort ontwormen bij een ritme en niet bij een onderbuikgevoel. ## Een ontwormmiddel werkt niet vooruit Dit is het grootste misverstand. Een ontwormmiddel ruimt op wat er op dat moment in de darmen zit. Daarna beschermt het je dier niet. Je hond of kat kan een paar weken later opnieuw besmet zijn, zonder dat je er iets van merkt. Ontwormen heeft daarom alleen zin als terugkerende gewoonte. Een keer per jaar een pil geven doet weinig, en na een behandeling ben je niet even klaar. ## Welke wormen spelen hier een rol De spoelworm is veruit de belangrijkste, bij honden en bij katten. Daarnaast zijn er lintwormen. Die krijgt je dier vooral binnen via vlooien, of via muizen en ander klein wild dat het vangt en opeet. Haakwormen en zweepwormen komen minder vaak voor. De vossenlintworm is in Nederland tot nu toe alleen bij vossen in Zuid-Limburg en Oost-Groningen gevonden. Woon je in die omgeving en jaagt je hond, bespreek dat dan met je dierenarts. ## Waarom het uitmaakt Voor een gezonde volwassen hond of kat vallen de gevolgen meestal mee. Een besmetting geeft vaak geen klachten, hooguit wat dunne ontlasting of een dier dat niet helemaal fit is. Bij pups en kittens ligt dat anders. Bijna alle jonge dieren hebben met spoelwormen te maken, en zij kunnen er echt ziek van worden: slecht groeien, een opgezette buik, diarree of braken. Er is nog een tweede reden, die minder bekend is. Spoelwormeieren komen via de ontlasting in de grond terecht en blijven daar jaren liggen. Vooral jonge kinderen lopen risico, omdat ze in het zand en in de tuin spelen en hun handen in hun mond stoppen. Bij Nederlands onderzoek in Assen, Utrecht en Den Haag werden in gemiddeld 20 procent van de onderzochte zandbakken en parken spoelwormeieren aangetroffen. Ben je zwanger? De spoelworm van hond en kat vormt geen gevaar voor een ongeboren kind. Dat wordt vaak verward met toxoplasmose, en dat is een andere parasiet. ## Wat je eraan kunt zien Meestal niets, en dat is precies het lastige. Wormen zijn vaak niet te zien in de ontlasting. Soms zie je ze in braaksel. Bij lintworm zie je soms kleine witte stukjes die op rijstkorrels lijken, rond de anus of op de slaapplek. Je dier kan er dus gezond uitzien en toch wormen hebben. Daarom kijk je naar hoe je dier leeft, en niet naar wat je ziet. Bel je dierenarts als je dit merkt: - bloed in de ontlasting, langdurige diarree of braken - snel afvallen of sloom worden - een pup of kitten dat niet groeit of een opgezette buik heeft - hoesten of benauwdheid - bleek tandvlees Ga in die gevallen niet zelf ontwormen en afwachten. Dit artikel is algemene informatie en geen diagnose. ## Hoe vaak is nodig? Vier keer per jaar is het advies dat je het vaakst hoort, en als algemene richtlijn klopt dat. Maar het is een gemiddelde, geen persoonlijk antwoord. De richtlijn van ESCCAP kijkt naar hoe een dier leeft: - Een kat die uitsluitend binnen leeft, of een hond die buiten geen contact heeft met andere dieren, parken of speelweides: een tot twee keer per jaar. - Een hond of kat die buiten komt en daar wel contact heeft met andere dieren, parken of speelweides: minimaal vier keer per jaar. - Een dier dat jaagt, prooidieren of slakken eet, of rauw vlees krijgt: vaker, en volgens de richtlijn op basis van een risico-analyse door een dierenarts. - Wonen er kinderen jonger dan vijf in huis, of iemand met een verminderde weerstand? Ook dan adviseert de richtlijn vaker behandelen of vaker testen, in overleg met je dierenarts. Eerlijk erbij: ook vier keer per jaar maakt je dier niet wormvrij. Tussen twee behandelingen door kan er opnieuw een besmetting ontstaan. Het doel is vooral dat er zo min mogelijk eitjes in de omgeving terechtkomen. ## Pups en kittens volgen een eigen schema Jonge dieren hebben een strakker ritme, omdat zij de besmetting al van hun moeder meekrijgen. Bij een pup begint het op een leeftijd van twee weken. Daarna elke twee weken, tot twee weken nadat hij bij zijn moeder is weggegaan, en vervolgens elke maand tot een leeftijd van zes maanden. Bij een kitten is de eerste behandeling op drie weken. Daarna elke twee weken, tot twee weken na het spenen, en vervolgens maandelijks tot zes maanden. Kittens raken niet al voor de geboorte besmet en pups wel; dat verklaart het verschil in startmoment. Zoogt de moeder nog? Dan wordt zij tegelijk met haar jongen behandeld. Is je hond of kat drachtig, leg dat dan altijd voor aan je dierenarts. De richtlijnen zijn het daar onderling niet over eens, dus dat is niets om zelf in te vullen. ## Of laat de ontlasting onderzoeken Blind ontwormen is niet de enige route. Je kunt ook de ontlasting laten onderzoeken en alleen behandelen als er echt iets gevonden wordt. ESCCAP noemt dat een goed alternatief, met een belangrijke voorwaarde: je moet dan even vaak testen als je anders zou behandelen. Dus vier keer per jaar testen, en niet een keer. Het voordeel is dat je geen middel geeft aan een dier dat het op dat moment niet nodig heeft. Het nadeel is dat een negatieve uitslag geen zekerheid geeft: een verse besmetting is nog niet zichtbaar, en lintwormen zijn in ontlasting sowieso slecht aan te tonen. Bespreek met je dierenarts wat bij jullie past. ## Als je een middel geeft Er zijn tabletten, pasta en druppels voor in de nek. Sommige middelen koop je vrij, andere krijg je alleen via je dierenarts. Welk middel geschikt is, hangt af van de diersoort, de leeftijd en het gewicht van je dier. Dat is een vraag voor je dierenarts. Weeg je dier voordat je iets geeft, want de juiste hoeveelheid hangt af van het gewicht. Te weinig werkt niet, en te veel is niet goed voor je dier. Een groeiende pup zit bovendien elke maand op een ander gewicht. Geef nooit een medicijn dat voor mensen bedoeld is, en geef geen hondenmiddel aan een kat. ## Wat je verder zelf kunt doen Naast behandelen helpt hygiene: - Ruim ontlasting meteen op en gooi die in de restafvalbak, niet in de GFT-bak. Wormeieren overleven compost. - Dek de zandbak af als er niet in gespeeld wordt. - Was je handen na buiten spelen of tuinieren en voor het eten, en draag handschoenen in de tuin. - Verschoon de kattenbak dagelijks. - Zie je rijstkorrelachtige stukjes bij je dier? Pak dan naast de lintworm ook de vlooien aan, want vlooien brengen die lintworm over. Twijfel je over het ritme dat bij jouw dier past? Je dierenarts kent je hond of kat en bepaalt dat samen met jou. Dit artikel is algemene informatie, geen medisch advies en geen diagnose. ## Veelgestelde vragen ### Hoe vaak moet ik mijn hond of kat ontwormen? Dat hangt af van hoe je dier leeft. Voor een dier dat buiten komt en daar contact heeft met andere dieren of met parken en speelweides is minimaal vier keer per jaar het advies. Voor een kat die uitsluitend binnen leeft is een tot twee keer per jaar genoeg. Jaagt je dier, of krijgt het rauw vlees, dan bepaalt je dierenarts het ritme. ### Kan ik zien of mijn dier wormen heeft? Meestal niet. Wormen zijn vaak niet zichtbaar in de ontlasting en een volwassen dier merkt er weinig van. Bij lintworm zie je soms kleine witte stukjes die op rijstkorrels lijken. Ga daarom af op hoe je dier leeft en niet op wat je ziet. ### Moet een binnenkat ook ontwormd worden? Ja, al is het minder vaak. Voor een kat die uitsluitend binnen leeft houdt de richtlijn het op een tot twee keer per jaar, of even vaak de ontlasting laten onderzoeken. ## Bronnen - [Wormen bij de hond](https://www.licg.nl/honden/wormen-bij-de-hond/) (Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG)) - [Ontwormen van uw kat](https://www.licg.nl/katten/ontwormen-van-uw-kat/) (Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG)) - [Keuzediagram ontworming volwassen hond en kat](https://www.esccap.eu/uploads/docs/w7dhlfkt_ontwormingsdiagram_ESCCAP_Nederland24.pdf) (ESCCAP Nederland) - [Toxocara-infecties bij mens en dier](https://www.rivm.nl/weblog/toxocara-infecties-bij-mens-en-dier-ib-02-2018) (RIVM, Infectieziekten Bulletin 02-2018) --- Dit artikel is algemene voorlichting, geen diagnose of medisch advies. Raadpleeg bij twijfel of klachten altijd je dierenarts.